Oliemolens.nl - De Zoeker - Zaandam

De Zoeker

De Zoeker

Oliemolen De Zoeker werd in 1673 gebouwd. In 1925 werd de molen, staande in het open veld bij Zaandijk, getroffen door een windhoos. Zo dreigde de zoveelste molen te verdwijnen. In een poging de molen te redden riep molenliefhebber Frans Mars Zaankanters op zich te verenigingen. Twee weken later was vereniging De Zaansche Molen een feit en werd de molen gered.

Oliemolens.nl - De Zoeker - Zaandam

Van olie naar cacaoafval

De Zoeker heeft diverse functies gehad. Natuurlijk heel lang als oliemolen. Na 1891 werd De Zoeker ingericht als verfmolen. In 1912 werd de molen ook gebruikt voor het malen van doppen en het verwerken van cacaoafval. Dit duurde niet lang want in 1914 werd er met het binnenwerk van het Rad van avontuur weer olie geslagen. Totdat in 1925 een windhoos de molen lamlegde.

Oliemolens.nl - De Zoeker - Zaandam

Wereldnieuws

In 1968 moest de molen plaats maken voor een nieuwe woonwijk. Een spectaculaire verhuizing naar de Kalverringdijk op de Zaanse Schans volgde. De verplaatsing werd wereldnieuws, omdat het molenlijf in zijn geheel over het spoor werd gehesen. Een Urban Legend wil dat de twee molenmakers Nico Maas en Gerrit Smit in het lijf hadden gezeten en meekeken vanachter een raampje!

Lees HIER het volledige artikel.

Oliemolens.nl - De Zoeker - Zaandam

Pindaolie

Bij molen De Zoeker wordt nu vrijwel dagelijks pindaolie geslagen. Deze pindaolie, of arachideolie genoemd, wordt verwerkt tot consumptieve olie. Deze heldere pindaolie heeft een hoog kookpunt en is daardoor uit uitstek geschikt om te wokken, bakken en frituren. Perfect voor sausjes, mayonaise en dressings. Natuurlijk te koop bij De Zaansche Molen.

Oliemolens.nl - De Zoeker - Zaandam

Informatie

Adres
Kalverringdijk 31
1509BT Zaandam

Website
De Zaansche Molen – De Zoeker

Beeldbank
Bekijk HIER de beeldbank van De Zaansche Molen

Molendatabase
Bekijk HIER de details van deze molen.

Oliemolens.nl - Het Pink - Koog aan de Zaan

Het Pink

Oliemolens.nl - Het Pink - Koog aan de Zaan

Het Pink

De oudste delen van oliemolen Het Pink in Koog aan de Zaan stammen waarschijnlijk uit 1620.  De oorspronkelijke wipmolen werd in 1751 vervangen door een achtkante molen, die op het oorspronkelijke ondervierkant werd geplaatst. Tot 1931 werkte Het Pink op windkracht. Na de dood van eigenaar Adriaan Honig in datzelfde jaar stond de molen stil en raakte in verval.

Oliemolens.nl - Het Pink - Koog aan de Zaan

In 1939 werd de molen geschonken aan De Zaansche Molen. Onmiddellijk begon molenmakerij Gebroeders Husslage aan de restauratie, de eerste grote molenrestauratie in de Zaanstreek. Na de officiële opening in september 1939 werd de molen als museummolen ingericht.

Op 10 mei 1940 zou de molen voor de eerste maal worden opengesteld. Speciaal voor de opening had Frans Mars (grondlegger van de vereniging) een deel van zijn werk tentoongesteld in de molen, tevens werd besloten om het Pink, voor deze gelegenheid, in de traditionele bruidstooi te zetten. Op 8 en 9 mei werd de molen versierd. Het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog gooide roet in het eten en op 10 mei werd in allerijl de mooi gezette molen weer ontdaan van het mooimakersgoed.

Oliemolens.nl - Het Pink - Koog aan de Zaan

De drukkerij in “Het Pink” in de hongerwinter 1944 -1945

Tijdens de oorlog heeft er in de molen een drukpers gestaan werkend op de wind. Een bizar en bijzonder verhaal over mensen die ondanks de risico’s toch de onderdrukker om de tuin wisten te leiden. Lees HIER het volledige artikel.

Oliemolens.nl - Het Pink - Koog aan de Zaan

Zaadje planten voor toekomstige molenaars

Het Pink kent een ruime geschiedenis voor de vereniging. Zo worden er naast het olieslaan en bezoekers ontvangen ook molenaars opgeleid, is er een timmerclub voor jeugdleden. Hier wordt een zaadje geplant voor toekomstige molenbaars (m/v). Ook hebben er jarenlang jeugdeducatieprojecten plaatsgevonden in deze bijzondere molen. Zoals Kind in 1945, die de molenmakers heeft gevraagd of ze op hun klompen naar het werk kwamen.

Informatie

Adres
Pinkstraat 12
1541HD Koog aan de Zaan

Website
De Zaansche Molen – Het Pink

Beeldbank
Bekijk HIER de beeldbank van De Zaansche Molen

Molendatabase
Bekijk HIER de details van deze molen.

Oliemolens.nl - De Bonte Hen - Zaandam

De Bonte Hen

De Bonte Hen

Oliemolen De Bonte Hen werd waarschijnlijk in 1693 gebouwd op de plek waar eerder een houtzaagmolen had gestaan met de naam ’t Hentje. Op die plek aan de Kalverringdijk op de Zaanse Schans staat de molen nog steeds.

Oliemolens.nl - De Bonte Hen - Zaandam

Van olie naar cacao

Sinds 1846 was de Bonte Hen in bezit van de firma T. Crok uit Koog aan de Zaan. Tot 1912 gebruikte de firma de molen als proefmolen om vast te kunnen stellen hoeveel olie een bepaalde partij zaad bevatte. Bij voldoende opbrengst werd de partij gekocht en in de stoomolieslagerij de Engel volledig verwerkt. Na 1912 verhuurde men de molen en werd er vooral cacaoboter geslagen.

Oliemolens.nl - De Bonte Hen - Zaandam

In 1924 kwam er een dieselmotor in de molen en vanaf 1927 vielen de wieken voorgoed stil. De inmiddels vervallen molen werd in 1935 gesloopt. De schuur en onderbouw bleven staan en deden dienst als pakhuis. In 1973 werden de vervallen molenschuur en onderbouw gekocht door De Zaansche Molen. Daarna werd de Bonte Hen volledig herbouwd en gerestaureerd. In 1979 volgde de officiële ingebruikname.

Oliemolens.nl - De Bonte Hen - Zaandam

Op dit moment is deze molen bijna dagelijks open (in de winter iets minder) en is Jippe Kreuning de hoofdmolenaar. Hij heeft op de zolder van de schuur ook zijn zeilenmakerij. Een mooi ambacht.

Informatie

Adres
Kalverringdijk 39
1509 BT Zaandam

Website
De Zaansche Molen – De Bonte Hen

Molendatabase
Bekijk HIER de details van deze molen.

Oliemolens.nl-Holten's Molen-Deurne

Holten’s Molen

Holten’s Molen

Holten’s Molen in Deurne is een molen met drie functies die vroeger en ook nu nog gebruikt worden als een kleinschalig dorpsbedrijf.  Er wordt gemalen voor bakkers, gezinnen en molenwinkels, olie geslagen voor schilders van hout en metaal.  En er worden bomen verzaagd in de loonzagerij om verwerkt te worden tot banken en tafels. Vroeger was de molen van de familie Holten en sinds 1993 van een stichting  met een 25-tal vrijwilligers.

Historie oliemolen

Enkele jaren na de bouw van de molen in 1890 heeft Louis Holten, bouwer-eigenaar, uit de boedel van een watermolen in Horst de inrichting overgenomen van de oliemolen. Deze werd geplaatst onder in de molen. Na een korte onderbreking is het oliewerk  tot 1940 in gebruik geweest. De aandrijving werd toen ook verzorgd door een  Deutch motor. Na 1945 werd het oliewerk gesloopt. Een kantsteen  werd tegen de belt gezet. Begin jaren ‘50 is ook het malen gestopt en ging men alleen verder met de houtzagerij. De molen verviel en er werd zelfs door de gemeente een sloopvergunning aangevraagd in 1989.

Oliemolens.nl-Holten's Molen-Deurne

Restauraties

Een aantal molenliefhebbers hebben de molen vervolgens in 1993 gekocht van de gemeente om hem op te knappen en om er een werkende molen van te maken in de staat van 1900. Bij de heropening in 1998 brachten het malen en het olie slaan de molen  opnieuw tot leven.  Enkele onderdelen van de oude oliemolen werken hergebruikt. De sporen in de molen en  de restanten van de oude oliemolen waren de basis voor de reconstructie. De slagbank en kantstenen kwamen uit de rosmolen van Wanroy en waren  daarbij onmisbaar. Het is een eenvoudig boerenslagwerk.

Oliemolens.nl-Holten's Molen-Deurne

Vrijwilligers

De medewerkers van de verschillende activiteiten van Holten’s Molen zijn allen vrijwilligers: bestuursleden, de maalploeg, de olieslagers, winkeldames, de houtzagers en de vrijwilligers voor educatiedoelen. Bijna iedereen kan meehelpen bij andere werkzaamheden.  Daardoor kunnen b.v. excursies voor jong en oud met wisselende gidsen en molenaars worden uitgevoerd.  Daarbij is de uitleg en demonstratie van het olie slaan een belangrijk onderdeel. Zo komen de verhalen over de oude techniek weer tot leven .  De productie van lijnolie wordt op enkele dagdelen door de week gedaan. Dat kan met een hulpmotor of met de wind.

Oliemolens.nl-Holten's Molen-Deurne

Informatie

Adres
Veldstraat  39
5751AA Deurne

Website
Holtens Molen

Molendatabase
Klik HIER voor alle details van de molen.

Oliemolens.nl-Watermolen 't Coll - Eindhoven

Watermolen ’t Coll

Watermolen ’t Coll

Watermolen ’t Coll ligt aan de Kleine Dommel, op de grens tussen Eindhoven en Nuenen.  Met de eeuwenlange opstuwing van het water door de molenaars is stroomopwaarts een uniek natuurgebied ontstaan. Het verval bij de molen bedraagt circa 1 meter. De molen heeft nog het  Molenrecht of stuwrecht.

Watermolen ’t Coll bestaat uit twee molengebouwen met elk een eigen functie, korenmolen en oliemolen. De eerste vermeldingen over de watermolen gaan terug naar de 14e eeuw. De houten inrichting van de korenmolen is altijd behouden gebleven. In 1977 is  de korenmolen op initiatief van Piet van Bussel, en zijn zoon Edwin, weer terug in bedrijf gesteld.

Oliemolens.nl-Watermolen 't Coll - Eindhoven

Vincent van Gogh

De oliemolen had haar functie al meer dan 100 jaar verloren. Het olieslagwerk is daarbij ook verdwenen. In 1999 kon het oliemolengebouw dankzij subsidies van de gemeente Eindhoven en vanuit de EU gerestaureerd worden. Het molengebouw werd weer voorzien van een waterrad en een rood dak. De oliemolen kreeg hierbij het uiterlijk zoals te zien als op het schilderij van Vincent van Gogh.

Oliemolens.nl-Watermolen 't Coll - Eindhoven

Verdwenen rosmolen in Vlaanderen

In 2003 kon na technische uitwerkingen van P. van Bussel, en diverse subsidies, weer een olieslagwerk worden geïnstalleerd. De werkzaamheden zijn door molenmaker Beijk uitgevoerd. De kantstenen en de steen van het doodbed zijn afkomstig van een verdwenen rosmolen in Vlaanderen. Voordat de nieuwe olieslaginrichting geïnstalleerd kon worden zijn een groot aantal funderingspalen, op de plaatsen van de kollergang en slagbank, geheid.

Oliemolens.nl-Watermolen 't Coll - Eindhoven

Informatie

Adres
Collseweg 3 – 5
5641JN Eindhoven (Tongelre)

Website
Watermolen ’t Coll

Molendatabase
Bekijk HIER de details van deze molen.

Oliemolens.nl - Windlust - Nederweert

De Windlust

Oliemolens.nl - Windlust - Nederweert

De Windlust

De windmolen werd in 1872 gesticht door Jacobus Bruekers te Nederweert, waarna de molen achtereenvolgens in handen kwam van Martinus Bruekers vanaf ongeveer 1880. Dat deze molen er nog, of beter gezegd, weer staat, is eigenlijk een wonder. Op 5 oktober 1944 werd de molen vrijwel verwoest, nadat deze door een Duitse stoottroep in brand was gestoken. De restanten van het binnenwerk werden in 1947 verwijderd. Wat overbleef was een uitgebrande en beschadigde romp.

Niets leek er nog met dit ontluisterde molenrestant te gebeuren, tot het eigendom werd van de Nederweertse notaris J.M. Stassen. Deze liet tussen 1979 en 1993 de molen voor eigen rekening restaureren en zette zo een bijna verloren monument weer op de kaart. Dat betekende zeer veel. Niet alleen de stenen romp moest grondig worden hersteld, met uitzondering van de bovenas is feitelijk alles nieuw.

Oliemolens.nl - Windlust - Nederweert
Oliemolens.nl - Windlust - Nederweert

Van zwart naar wit

In het najaar van 2009 is men in deze molen begonnen met de reconstructie van het olieslagwerk op de begane grond, gebaseerd op wat bij opgravingen in de molen was aangetroffen. Dit in nauwe samenwerking tussen molenmakerij Adriaens en enkele technische scholen in de regio. In de zomer van 2011 was dit werk maalvaardig.

In 2010 werd de molenromp gedeeltelijk gewit. Ooit was deze geheel zwart geteerd. In het voorjaar van 2022 werden beide roeden gestreken om te worden nagekeken en kreeg de molen een nieuwe staartbalk.

Ingekleurde vlaggen door kinderen

Toen de zeilen op de wieken ruim 30 oud waren zaten er een paar gaten in. Schoolkinderen uit de omgeving hebben vlaggen ingekleurd die op de zeilen zijn bevestigd met het kleurrijke en unieke resultaat zoals je kunt zien op de bovenste foto op deze pagina.

Molen De Windlust is de enige windmolen in Limburg die olie slaat en daarmee uniek in zijn soort. De kollergang en slagbank waarmee dit gebeurd zijn vaker in bedrijf. Molenaars leiden bezoekers rond en laat iedereen ervaren hoe vroeger de olieslager met zijn indrukwekkende machine aan het werk was.

Oliemolens.nl - Windlust - Nederweert

Informatie

Adres
Roeven 14
6031RN Nederweert

Website
Molendatabase

Molendatabase
Bekijk HIER de details van deze molen.

Oliemolens.nl - Logo - Commissie Olieslaan

Bijschrijving Immaterieel Erfgoed Nederland

Bijschrijving Immaterieel Erfgoed Nederland

Het oude ambacht Olieslaan wordt op 19 april 2024 bijgeschreven in de inventaris van het Immaterieel Erfgoed Nederland. Deze bijschrijving zal ervoor zorgen dat het ambacht niet verloren gaat in de toekomst. Bekijk de beschrijving van dit ambacht en de betrokken oliemolens op www.oliemolens.nl.

Het initiatief voor deze bijschrijving is genomen door Olie- en Korenmolen Woldzigt; het borgingsplan is geschreven door betrokkenen van Olie- en Korenmolen Woldzigt, de Eerbeekse Oliemolen en Noordmolen Twickel. Betrokkenen van alle nog werkende oliemolens in Nederland en een aantal door de schrijvers benaderde bestuurders hebben dit initiatief ondersteund.

Om 16.30 uur bekrachtigen de initiatiefnemers de inschrijving middels het ondertekenen van het document door Hans Meijer, penningmeester en Marjan Schetsberg, bestuurslid van Olie– en Korenmolen Woldzigt, Herman Heskamp, molenaar Eerbeekse oliemolen en Jan Gröneveld, secretaris Stichting Beheer Noordmolen Twickel.

RTV Oost toog ter ere van dit heugelijke feit naar Noordmolen Twickel om mede opsteller van het borgingsplan Jan Gröneveld bij de trots van de vrijwilligers van Noordmolen Twickel te interviewen. Bekijk de reportage hier onder.

Lees het artikel van RTV Oost HIER.

Oliemolens.nl - Molen De Hoop - Oldebroek - Logo

Molen De Hoop

Molen De Hoop

Oliemolens.nl - Molen -De Hoop - Oldebroek

Korenmolen, Pelmolen en Oliemolen

Molen De Hoop in Oldebroek is de enige molen in Nederland met de functie van Korenmolen, Pelmolen en Oliemolen. Gebouwd in 1853 door Kornelis Blaauw. Rond 1900 is het oliewerk buiten gebruik gesteld en vanaf de jaren vijftig in de vorige eeuw was de molen niet meer in gebruik. Door de komst van diesel- en electro motoren was er geen afhankelijkheid meer van de wind.

Oliemolens.nl - Molen De Hoop - Oldebroek

Prinses Beatrix

Vanaf 2011 is het binnenwerk van de molen gerestaureerd. En in 2016 werd De Hoop officieel heropend door prinses Beatrix, in haar rol als beschermvrouwe van de Vereniging De Hollandsche Molen.

Oliemolens.nl - Molen De Hoop - Oldebroek

Kantstenen

Het oliewerk is vanaf 2019 herbouwd. De kantstenen die vroeger in de bijgebouwen gebruikt werden bij het maken van voer in het veevoer mengbedrijf, lagen achter in de tuin te wachten op hergebruik. En dat is gelukt.

Oliemolens.nl - Molen De Hoop - Oldebroek

Informatie

Adres
Zuiderzeestraatweg 252
8096CJ Oldebroek

Website
Molen De Hoop

Molendatabase
Bekijk HIER de details van deze molen.

Oliemolens.nl - Rosmolen te Zieuwent - Arnhem- Logo

Rosoliemolen te Zieuwent

Oliemolens.nl - Rosmolen te Zieuwent - Arnhem

Rosoliemolen te Zieuwent

In 1841 richtten Antony Krabbenborg en schoonzoon Harmen Harbers de molen op. De molen stond op het erf van hun boerderij ‘Groot Tilder’ te Zieuwent. De familie was ook in het bezit van een windkorenmolen en  vermogend genoeg om deze investering te doen.

Na de verdeling van de woeste gronden in 1832 groeide de veestapel in Zieuwent gestaag. Raap- en lijnkoeken waren het enige krachtvoer dat tot aan begin twintigste eeuw verkrijgbaar was.

Door de neergang van de oliemolens, er kwam petroleum i.p.v. raapolie, kunstmest waardoor er andere, winstgevender gewassen geteeld konden worden en men kon via Boerenbond in Zieuwent raapkoek van elders betrekken.

Oliemolens.nl - Rosmolen te Zieuwent - Arnhem
Oliemolens.nl - Rosmolen te Zieuwent - Arnhem

Nederlands Openlucht Museum

In 1934 werd de rosmolen verplaatst naar het NOM(Nederlands Openlucht Museum). Aldaar is het meer dan 70 jaar als ‘stille presentatie’ in de originele staat aan bezoekers getoond. In 2003 besloot men de molen tot leven te wekken. Molenmaker Vaags maakte een replica van het origineel en er kwam een nieuwe betonnen fundering onder het slagblok om alle trillingen op te kunnen vangen.

Oliemolens.nl - Rosmolen te Zieuwent - Arnhem

A-locatie in het NOM

Nu is de rosmolen een zogeheten A-locatie in het NOM. Elke dag in het zomer en winterseizoen bemenst door olieslagers waarmee het ambacht levend gehouden wordt en het verhaal van de boerenoliemolen verteld kan worden. De olie wordt in de museumwinkel verkocht en de koeken worden aan bezoek weggeven. Met 550.000 bezoekers per jaar waarvan een aanzienlijk deel de rosmolen bezoekt, is het ambacht echt levende geschiedenis.

Oliemolens.nl - Rosmolen te Zieuwent - Arnhem

Informatie

Adres
Hoeferlaan 4
6816SG Arnhem

Website
Rosoliemolen te Zieuwent

Molendatabase
Bekijk HIER de details van deze molen.

Oliemolens.nl - De Kilsdonkse Molen - Heeswijk-Dinther - Logo

De Kilsdonkse Molen

De Kilsdonkse Molen

De Kilsdonkse molen kent een lange historie. Een die teruggaat tot in de middeleeuwen. De hoofdaandrijving is water. Eventueel, dit gebeurt nagenoeg nooit, kan hij ook door wind worden aangedreven.

Oliemolens.nl - De Kilsdonkse Molen - Heeswijk-Dinther

De oorsprong

Oorspronkelijk bestond De Kilsdonkse Molen uit twee watermolens. Pas later is de unieke combinatie van watervluchtmolen met een watermolen ontstaan.

De ene molen uitgerust met een wiekenkruis en waterrad en de andere alleen met een waterrad: respectievelijk een koren- en oliemolen.

Het hele complex is in 1842 door brand verwoest en in datzelfde jaar in zijn huidige vorm herbouwd. In 1880 werden beide waterraderen verwijderd en kon er alleen nog met windkracht koren worden gemalen waarna het verval intrad.

De oliemolen diende tot 1954 als woonhuis en tot eind 20e eeuw als maalderij voor de meel- en korenhandel van de familie Potters.

Oliemolens.nl - De Kilsdonkse Molen - Heeswijk-Dinther

Terug in volle glorie

Toen uit onderzoek bleek dat het mogelijk was de molen in oorspronkelijke staat te herstellen, kwam de molen weer tot leven. In 2003 startte de restauratie en reconstructie waarna op 8 mei 2009 ZKH Prins Johan Friso de unieke watervluchtmolen in bedrijf stelde. Sindsdien is Nederland én Europa een uniek molencomplex met bezoekerscentrum rijker.

Oliemolens.nl - De Kilsdonkse Molen - Heeswijk-Dinther

Informatie

Adres
Kilsdonkseweg 4-6
5473KK Heeswijk Dinther

Website
De Kilsdonkse Molen

Molendatabase
Bekijk HIER de details van deze molen.